Jet motoru nasıl çalışır?
Kalkışta yükselen o güçlü ses, motorun yaptığı basit bir işin sonucudur: havayı alıp hızla geriye itmek.
Dört adım
- Emme: Öndeki büyük fan havayı içeri çeker.
- Sıkıştırma: Havanın bir kısmı, art arda dönen kanatçıklarla sıkıştırılır.
- Yanma: Sıkışmış havaya yakıt eklenir ve yanar; gazlar genişler.
- Egzoz: Genişleyen gazlar türbini döndürür ve arkadan çıkar. Türbin de öndeki fanı çevirir.
İtkinin çoğu fandan gelir
Bugünkü yolcu uçaklarındaki turbofan motorlarda, fanın çektiği havanın büyük kısmı motorun çekirdeğine girmeden etrafından dolaşır ve doğrudan geri itilir. İtkinin çoğu bu havadan gelir. Bu tasarım motorları hem daha sessiz hem daha verimli yapar.
Duyduğun sesler
- Motor çalıştırma: Yükselen bir ıslık. Motorlar genellikle sırayla çalıştırılır.
- Kalkış gücü: Güçlü uğultu; pistte hızlanma.
- Güç azaltma: Kalkıştan birkaç dakika sonra ses azalır; pilotlar tırmanış gücüne geçer.
- Ters itki: İnişten hemen sonra kısa bir kükreme; uçak yavaşlar.
İki motor
Bugünkü yolcu uçaklarının çoğu iki motorludur. Uçaklar ve pilotlar, bir motorla da uçuşu sürdürebilecek şekilde tasarlanır ve eğitilir; pilotlar bunu simülatörde düzenli olarak çalışır.